مآخذ ِ اصل ِ ترانه‌ها

مآخذ ِ اصل ِ ترانه‌ها :
?
برای ِ ارائه‌ی ِ اصل ِ ترانه‌هايی که نقيضه‌ی ِ آن را ديده و خوانده‌ايد ( يا ديده و نخوانده‌ايد ) بايد به يکی از مجموعه‌ترانه‌های ِ خيّام مراجعه می‌شد . اين کار انجام شده ، و افزون ِ بر آن نيز .
از آنجا که برخی از ترانه‌هايی که مورد ِ نقيضه قرار گرفته ، از ترانه‌های ِ اصيل ِ خيّام نيست و منسوب يا مشکوک است ، نگارنده کتاب ِ « طربخانه » تأليف ِ يار احمد ِ رشيدی ( د. 867 هـ . ق . ) به تصحيح ِ استاد همايی ( مؤسسه‌ی ِ نشر ِ هما ، دوّم ، 1367 ) را برگزيده‌ام که دربردارنده‌ی ِ انواع و اقسام ِ ترانه‌هاست ؛ امّا لزوماً به ضبط ِ اين متن پای‌بند نمانده‌ام ، و آنچه را که خود بهترين دانسته‌ام آورده‌ام .
ترتيب چنين است که نخست شماره‌ی ِ نقيضه ذکر می‌شود ، سپس کلمه‌ی ِ<طربخانه> و بعد شماره‌ی ِ ترانه در آن مجموعه ، و بعد ازآن اصل ِ ترانه ؛ در ميان ِ صفحه ، در چهار سطر . و اگر ترانه‌ای در اصل ِ طربخانه نبوده و در « ملحقات » ِ آن بوده ذکر می‌گردد ، و چنان‌چه به‌طور ِ‌کلّی در اين مأخذ چنين ترانه‌ای نيامده با کلمه‌ی ِ« ندارد » اعلام می‌گردد و به مآخذ ِ ديگری ارجاع داده می‌شود .

و مآخذ ِ به دسترس ِ نگارنده :
1 - ترانه‌های ِ خيّام . صادق هدايت . متأسفانه از اصل ِِ اين کتاب نسخه‌ای ندارم ، و دسترسی ِ من تنها به 72 ترانه‌ای است که در کتاب ِ« از پست و بلند ِ ترجمه » ( کريم امامی ، انتشارات ِ نيلوفر ، اوّل ، 1372 ) آمده . شماره‌ی ترانه‌ها نيز طبعاً از اين کتاب است ؛ پس به صورت ِ « هدايت/ امامی» يا به اختصار « ها » ذکر می‌شود .
2 - رباعيّات ِ خيّام . فروغی/ غنی ، به اهتمام ِ ع . جربزه‌دار ، اساطير ، اوّل ، 1371
3 - رباعيّات ِ خيّام . برتلس . انتشارات ِ فرهنگستان ِ علوم ِ اتّحاد ِ شوروی .
4 - رباعيّات ِ حکيم عمر خيّام . با مقدّمه و تحقيق ِ عزيزاللّه کاسب ، انتشارات ِ رشيدی ، دوّم ، 1366 ( و اين عيناً همان متن ِ برتلس است ñ که البتّه با نسخه‌ی ِ خطّی ِ کمبريج - اساس ِ برتلس - مقابله ، و اشتباهات ِ چاپ ِ مسکو تصحيح و رفع گرديده است . ) به اين مأخذ ، و مأخذ ِ پيشين ، به صورت ِ مشترک ارجاع داده می‌شود .
5 - بررسی ِ انتقادی ِ رباعيّات ِ خيّام . کريستن‌سن . ترجمه‌ی ِ دکتر فريدون ِ بدره‌ای ، انتشارات ِ توس ، اوّل ، 1374 .
6 - رباعيّات ِ حکيم عمر ِ خيّام . با ترجمه‌ی ِ عربی ، اردو ،... ؛ با مقدّمه‌ی ِ دکتر امير عبّاس مجذوب صفا . انتشارات ِ اقبال ، ششم ، بی‌تا ( مقدّمه 1347 ) .
&
پس ، شد :

1 - هدايت / امامی : ها
2 - فروغی / غنی : فغ
3 و 4 - برتلس / کاسب : برکا
5 - کريستن‌سن : ک
6 - مجذوب صفا : مص